Systemy operacyjne

• Wykład:
  • Piątek, godz. 9:15 C-4/41
• Laboratorium:
  • Poniedziałek, godz. 7:30 D-1/317.2
  • Poniedziałek, godz. 9:15 D-1/317.2
  • Czwartek, godz. 7:30 D-1/317.3
  • Czwartek, godz. 9:15 D-1/317.3
  • Czwartek, godz. 11:15 D-1/317.3

Zasady zaliczenia kursu

• Zasady zaliczenia laboratorium: pod uwagę będą brane umiejętności nabyte w trakcie kursu oraz terminowość oddawania zadań.
  • ocena 5.0 >=280pt
  • ocena 4.5 >=245pt <280pt
  • ocena 4.0 >=210pt <245pt
  • ocena 3.5 >=175pt <210pt
  • ocena 3.0 >=140pt <175pt
• Egzamin
  • I termin - 6.02.2026 9:00 D-1/30
  • II termin - 13.02.2026 9:00 D-1/30
Ocena końcowa: if (Laboratorium >= 3.0 && Egzamin >=3.0) then (0.6 * Laboratorium + 0.4 * Egzamin) else 2.0

Wyniki (egzamin i laboratorium oraz końcowy z całości)

Ostatnia aktualizacja wyników: Mon Jan 26 10:42:06 CET 2026

Wykłady

1. Wykład 3.10.2025 - Wprowadzenie do systemów operacyjnych
   • Trochę o historii Uniksa
     • The History of Unix, Rob Pike
     • Klasyczna książka - kod źródłowy z komentarzami
     • Kody źródłowe i podręczniki różnych wersji Uniksa
     • Eric Steven Raymond - The Art of Unix Programming
     • Online emulator PDP-11 (tak jak to wyglądało dawno dawno temu ...)
     • Nowoczesna reimplementacja Uniksa V6 na procesory x86 i RISC-V
       • strona projektu
       • książka riscv
       • kod źródłowy projektu (riscv)
       • książka x86
       • kod źródłowy projektu (x86)
       • książka z kodem źródłowym (x86)
     • Historia rozwoju kodów źródłowych Uniksa w jednym (dużym) repozytorium git (175 branches)!!!
       • Historia Uniksa
     • Archtektura systemu operacyjnego
       • Tanenbaum–Torvalds debate
2. Wykład 10.10.2025 - Wprowadzenie do systemów operacyjnych
   • OSTEP: Introduction
3. Wykład 17.10.2025 - Terminal
   • Historia terminali VT
   • Unix Operating System - Brian Kernighan
   • Power Use of UNIX - Dan North
   • Wprowadzenie oraz obsługa systemu plików
   • Procesy w systemie operacyjnym
   • The TTY demystified
   • ASCII table and history
   • Windows Terminal is now the Default in Windows 11
   • The TTY Layer: the Past, Present, and Future (Greg Kroah-Hartman, Linux Foundation)
4. Wykład 24.10.2025 - Shell, Bash
   • Bash FAQ
     • How can I use array variables?
     • What is buffering? Or, why does my command line produce no output: tail -f logfile | grep 'foo bar' | awk ...
     • How can I access positional parameters after $9?
     • What is the difference between test, [ and [[ ?
     • How can I print text in various colors?
     • How do I use dialog to get input from the user?
     • I saw this command somewhere: :(){ :|:& } (fork bomb). How does it work?
     • Why is $(...) preferred over `...` (backticks)?
   • Bash Pitfalls
   • Bash Globbing
   • AWK, GREP, SED i INNE - dużo przykładów zastosowania
5. Wykład 7.11.2025 - Interfejs OS
   • Xv6: Chapter 0: Operating System Interfaces
   • OSTEP: Process API
   • AT&T Archives: The UNIX Operating System
6. Wykład 13.11.2025 - Interfejs OS - kontynuacja
   • Obsługa procesów w systemie
   • Michael Kerrisk, The Linux Programming Interface
7. Wykład 21.11.2025 - Interfejs OS - kontynuacja
   • Sygnały - signal() vs sigaction()
   • Advanced Programming in the UNIX Environment (książka), pdf
     • I/O Efficiency - chapter 3.9
     • Process Relationships - chapter 9
     • Signals - chapter 10 - man sysv_signal
   • Wątki ¹
   • Semafory
8. Wykład 28.11.2025 - Interfejs OS - kontynuacja
   • Pamięć współdzielona
   • Sieci komputerowe
   • Gniazda socket ¹
   • Wywołania systemowe select ¹, poll, epoll - historia ¹
9. Wykład 5.12.2025 - IA32
   • Architektura x86, Asemblery x86, Instrukcje x86, Wywołania systemowe, Tabela syscall
   • Asembler dla x86
   • NASM Assembly Language Tutorial
   • x86-64 Assembly Language Programming with Ubuntu, 2022
   • gdbgui - YouTube
10. Wykład 12.12.2025 - Boot i segmentyzacja
    • Inicjalizacja systemu x86
    • Bootloaders
    • Tryb rzeczywisty
    • Tryb chroniony
    • GDT
    • Systemy operacyjne - tryb chroniony
    • Segmentyzacja pamięci
11. Wykład 19.12.2025 - Stronnicowanie
    • Stronicowanie pamięci
    • Intel 80386 Programmer's Reference Manual, 1987, rozdział 5.2
    • Understanding the Linux Virtual Memory Manager
    • Xv6: Chapter 1: Operating system organization
    • Xv6: Chapter 2: Page Tables
12. Wykład 9.01.2026 - XV6 procesy i planista
    • Xv6: Chapter 1: Operating system organization
    • Xv6: Chapter 5: Scheduling
13. Wykład 16.01.2026 - XV6 przerwania i pułapki
    • Xv6: Chapter 3: Traps, interrupts and drivers
    • Intel® 64 and IA-32 Architectures Software Developer’s Manual Volume 3A: System Programming Guide, Part 1, Chapter 6
14. Wykład 23.01.2026 - XV6 system plików
    • Pamięci masowe
      • History of hard disk drives
      • Rotating disc storage
      • Optical disc formats
      • SSD, SSD - reliability, SSD - wear leveling, Wear Leveling – Static, Dynamic and Global, SLC, MLC, TLC, QLC
    • File system
    • A Fast File System for UNIX (1984)
    • Analysis and Evolution of Journaling File Systems (2005)
    • Design of the FAT, FAT, File Allocation Table
    • Xv6: Chapter 6: File system

Laboratorium

Zasady zaliczenia laboratorium

• Ocena z laboratorium bierze pod uwagę umiejętności nabyte w trakcie kursu oraz terminowość oddawania zadań
• Rozwiązania zadań należy wysyłać w terminie na przydzielone konto SVN, poza pierwszą listą którą należy oddać w terminie
• Rozwiązania zadań wysłane po danym terminie, ale do 1 tygodnia liczone są maks. za połowę punktów, po terminie 1 tygodnia liczone są za ZERO punktów
• Zadania z gwiazdką można wysyłać bez straty punktów do tygodnia po terminie oraz liczą się jako zadania DODATKOWE
• Wysłane rozwiązania, należy oddać na laboratorium, bez straty punktów na pierwszych lub drugich zajęciach po terminie SVN, na trzecich zajęciach (bez usprawiedliwień) zadania liczone są maks. za połowę punktów na czwartych zajęciach zadania liczone są za ZERO punktów (nawet zadania wysłane w terminie na SVN)

Listy zadań

• Lista 1 termin oddania do 20.10.2025
• Lista 2 termin wysłania na SVN do 2.11.2025
• Lista 3 termin wysłania na SVN do 16.11.2025
• Lista 4 termin wysłania na SVN do 30.11.2025 7.12.2025
• Lista 5 termin wysłania na SVN do 21.12.2025
• Lista 6 termin wysłania na SVN do 11.01.2026
• Lista 7 termin wysłania na SVN i oddania do 2.02.2026
• Lista 8 termin wysłania na SVN i oddania do 2.02.2026